• BIST 82.363
  • Altın 147,033
  • Dolar 3,7764
  • Euro 4,0385
  • İstanbul 8 °C
  • Ankara 0 °C
  • İzmir 8 °C
  • Adana 9 °C
  • Antalya 10 °C

52. Kütüphane Haftasına dair

İ.Melih BAŞ

28 Mart – 03  Nisan 2016 tarihlerinde 52. Kütüphane Haftası tüm Türkiye’de kutlanıyor! Biz de bu yazımızda bu konuyu ele almaya karar verdik. Bir kütüphaneci olan değerli dostumuz Ertuğrul Çimen (MEF Üniversitesi Kütüphane Direktörü) ile bir söyleşi yaptık.

Bu söyleşinin sonunda kütüphanelerin ve kütüphanecilerin durumuna ilişkin ilginç hususları içeren bir yazı çıktı. Yazı aşağıda, iyi okumalar.  

h-018.jpg

Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 52. Kütüphane Haftasının ana teması, Unesco’nun 2016 yılını “Uluslararası Küresel Anlayış Yılı” ilan etmesi dolayısıyla “Kütüphanelerin Uluslararası Kültürel Anlayışın Gelişmesine Katkıları” olarak belirlenmiştir.  Diğer yandan kutlamaların asıl sahibi olan Türk Kütüphaneciler derneği tarafından ise “Kütüphane ve İnsan” haftanın teması olarak duyurulmuştur. Özetle, ileri demokrasinin gereği olarak kutlamalar birden fazla tema ile gerçekleştirilecek!

Her yıl olduğu gibi en yoğun kutlama etkinlikleri bu yıl da İstanbul’da gerçekleşiyor. Türk Kütüphaneciler Derneği (TKD) İstanbul Şubesi tarafından organize edilen etkinlikler kapsamında yabancı konuşmacıların da katılacağı konferanslar, söyleşiler, sergiler düzenlenecek.  2011 yılında başlatılan ve artık gelenekselleşen “Geceleyin Açık Kütüphane” etkinliği çok sayıda kütüphanenin katılımı ile bu yıl da gerçekleştirilecek. Etkinlik hakkında detaylı bilgiler www.istanbulkutuphaneci.org.tr adresinde yer alıyor.

52. Kütüphane haftası programının en çok dikkat çeken etkinliği ise 30 Mart 2016 Çarşamba günü saat 12.30 – 13.30 arasında 81 ilde aynı anda “İnsan Okur” temasıyla düzenlenen “81 ilde kitap okuyoruz”. Türkiye’de eğitim düzeyinin artmasından duyulan endişenin Üniversitelerin en üst düzeyinde bile açıkça dile getirildiği bu günlerde bu etkinlik daha da önem kazanmış durumda.

Kütüphaneciler yaşanan tüm olumsuzluklara ve engelleme girişimlerine rağmen her zaman olduğu gibi bu yıl da yurdun dört bir köşesinde yoğun etkinlikler düzenleyerek kütüphanelerle ilgili farkındalık yaratmaya gayret edecekler. Kütüphane bütçeleri, fiziki olanakları, ulus olarak okuma alışkanlıklarımız göze alındığında kütüphaneciler için hala kat edilmesi gereken uzun bir yol var önümüzde.

Türkiye’de kütüphanelerin ve kütüphanecilerin durumunu daha net ortaya koyabilmek için verileri kullanmakta ve uluslararası karşılaştırma yapmakta yarar var. Kültür Bakanlığı verilerine göre, 2014 yılı sonunda Türkiye’de Bakanlığa bağlı farklı türlerde toplam 1155 halk kütüphanesi mevcut (2013 sonunda bu rakam 1113 idi).

European Bureau of Library, Information and Documentation Associations’ın (EBLIDA) 2012 - 2013 verilerine göre (http://www.eblida.org/activities/kic/public-libraries-statistics.html) Almanya’da 9550, Polonya’da 8290, Fransa’da 9400 adet halk kütüphanesi bulunuyor. Kültür Bakanlığı verilerine göre 2013 yılı sonunda halk kütüphanelerinde 16.099.093 adet kitap mevcut .

Yine EBLIDA’nın  2012 – 2013 verilerine göre, halk kütüphanelerindeki yayın (kitap ve kitap dışı materyal) sayıları Almanya’da 124.000.000, Polonya’da 132.500.000 Fransa’da ise 265.000.000 adet. Halk kütüphanelerine oranla daha iyi durumda olduğunu söyleyebileceğimiz Türkiye’deki devlet – vakıf tüm üniversite kütüphanelerinin toplam bütçesi Yale Üniversitesi’nin kütüphane bütçesinden daha az olduğunu belirtmekte yarar var.

İstatistiklerden bahsederken Türk Kütüphaneciler Derneği (TKD) Genel Merkezi tarafından yapılan bir çalışmaya yer vermekte yarar var. TKD, bu yıl ilk defa kütüphanelerden aldığı okuyucu istatistikleri ile 2015 yılında en çok okunan kitapları tespit etti. Yapı Kredi Yayınları’ndan Sabahattin Ali’nin Kürk Mantolu Madonna ve Epsilon Yayınlarından Saftirik Greg’in Günlüğü adlı kitaplar, 2015 yılında en çok ödünç alınan kitaplar oldu. İlk kez Remzi Kitabevi tarafından 1943 yılında basılan Kürk Mantolu Madonna kitabının 73 yıl sonra yine en çok okunan kitap olması Türk yazınının bugün içinde bulunduğu durumu göstermesi bakımından oldukça anlamlı.

Kütüphanelerle ilgili rakamlar bunlar, gelelim kütüphanecilerin durumuna. Bakanlığa bağlı kütüphanecilerin ücretleri 2400 TL civarında. Bu rakam yan ödemeler, çocuk sayısı, eşin çalışma durumuna göre yaklaşık 150 – 200 TL civarında artış gösterebiliyor. Bir halk kütüphanesi yöneticisinin eline ise yaklaşık olarak 2.900 – 3.000 TL civarında bir aylık ücret geçiyor.

TÜRK-İŞ verilerine göre Şubat 2016 sonunda ülkemizde 4 kişilik bir ailenin açlık sınırının (sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için yapması gereken gıda harcaması tutarı ) 1.407,42.-TL, yoksulluk sınırının (gıda harcaması ile birlikte giyim, konut -kira, elektrik, su, yakıt-, ulaşım, eğitim, sağlık ve benzeri ihtiyaçlar için yapılması zorunlu diğer harcamaların toplam tutarı) ise 4.584,44.-TL olduğunu belirtmekte yarar var. TÜRK-İŞ verilerine göre kütüphaneciler hala yoksulluk sınırının altında bir ücretle hayatlarını sürdürmeye çaba harcıyorlar ve bu durum yakın gelecekte değişecek gibi de görünmüyor maalesef.

Yukarıda yer alan verilere bakıldığında, Türkiye’nin 2015 İnsani Gelişmişlik Raporu’nda yayınlanan İnsanî Gelişme Endeksi’ndeki yerini (188 ülke arasında, 72. sırada) yadırgamamak gerekir. Ülkede cahillerin ferasetine güvenen kişiler olsa da cehaletle gelişme olmuyor maalesef.

İnsan Okur, 52. Kütüphane Haftası hayırlı olsun!

Not: Ünlü Ted konuşmaları kapsamında aşağıdaki temalarla yapılmış iki konuşma çok ilginç; meraklısına salık verilir.

What to expect from libraries in the 21st century: Pam Sandlian Smith at TEDxMileHigh

İnternetlinki: (https://www.youtube.com/watch?v=fa6ERdxyYdo)

Libraries of the Future: Tod Colegrove at TEDxReno  İnternetlinki: (https://www.youtube.com/watch?v=RvE0gHhK3ss&ebc=ANyPxKoR_sO0S40uvYR8ge-eFdGOKQgsGqyWAgeDejGjK6WEAUXt_8Inv5iGeQRe3O8ba4ji27mi9Q54taH9Ktr7CGVx1aDr3Q)

      UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
      Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
      Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
    Yazarın Diğer Yazıları
    Tüm Hakları Saklıdır © 2016 ABC Gazetesi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.