• BIST 106.239
  • Altın 161,217
  • Dolar 3,8713
  • Euro 4,5671
  • İstanbul 15 °C
  • Ankara 4 °C
  • İzmir 14 °C
  • Adana 12 °C
  • Antalya 12 °C

Cumhuriyetçi Yeniden-İnşa

Burak Cop

Geçen 10 Kasım’lardan birinde “Zulüm 1938’de son buldu: Mustafa Kamal yıllar önce bugün öldü” diye yayın yapan Akit TV’yi Cumartesi akşamı açtığımda biraz şaşırdığımı itiraf etmeliyim. Günlerden 28 Ekim’di ve “acaba Cumhuriyet’e nasıl sövüyorlar?” merakıyla baktığım kanalda bir masanın etrafında oturmuş üç kişinin sohbete Cumhuriyet Bayramı’nı kutlayarak başlamasına, “Cumhuriyetimiz 94 yaşında” gibi cümleler sarf etmesine tanık oldum. 
Aslında şaşılacak bir şey yoktu. “Atatürk” dememek için yıllar boyu “Gazi Mustafa Kemal” diyen, Atatürk ve İnönü’den “iki ayyaş” diye bahseden AKP Genel Başkanı da Anıtkabir defterine yazdığı mesaja “Aziz Atatürk” diye başladı. Özellikle 2011’den beri Türkiye’de ulusal bayramları kutlatmamak için hususi çaba gösteren, devletin terk ettiği alanda bayramlara sahip çıkan sivil inisiyatife de 5 yıl önceki Cumhuriyet Bayramı’nda Ankara sokaklarında polis şiddetiyle engel olmaya çalışan iktidar, bu sene 29 Ekim’i sahipleniverdi. 
Olmuyor çünkü. Bu halkın sadece nitelikli değil, aynı zamanda sayısal çoğunluğu da ne Atatürk sevgisinden vazgeçiyor ne de Cumhuriyet’e bağlılıktan. Dönem dönem cüretkâr denemeler yapılmıyor değil. Daha birkaç ay önce Atatürk heykellerine saldırı furyası yaşandı, öncü olarak TV ekranlarına çıkartılan birileri Atatürk’ün manevi hatırasına saldırı niteliğinde laflar etti, biraz daha dolayımlı bir saldırı ise din bezirgânlarının kadınları hedef alan ve epey süreklilik kazanmış olan çıkışları vasıtasıyla yapılıyor. Müfredatın ilkelleştirilmesi de cabası. Fakat bir türlü istedikleri şeriatçı toplumsal atmosferi yaratamıyorlar memlekette. 
2019 yolunda endişeliler. AKP Genel Başkanı’nın önüne konan anketler ne diyorsa artık, astarı yüzünden pahalıya gelen yahut salt alınası kelle pozisyonunda olan belediye başkanlarını istifa ettirmekle yetinmiyorlar. AKP lideri ve bakanlar sık sık kentlere ve doğaya karşı işledikleri suçları itiraf ediyorlar, güya özeleştiri yapıyorlar, yerel seçim öncesi seçmene şu mesajı veriyorlar: “Hatalarımızın farkındayız, bize bir şans daha verin”. 
***
2019 yolunda MHP’yi, yutmak için, yedeklemeyi başaran RTE/AKP iktidarı, aynı yolda Atatürk takiyyesi de yapacakmış gibi görünüyor. Bunu itiraf eden kendi gazetelerindeki bir yazar. Normalde Atatürk demeyen Erdoğan’ın artık Atatürk demesini şöyle açıklıyor: 
“Cumhurbaşkanı Erdoğan, AK Parti'nin başına geçtikten sonra iki önemli mesaj verdi. İlki yeni siyasal sistemle ilgiliydi; ‘Yüzde 50 artı 1'i almak için artık toplumun yüzde yüzünü kucaklamalıyız’. Bunun için de AK Parti'nin kendini yenilemesi ve yeni bir siyaset diline ihtiyacı vardı. (…) Bunun ilk işaretlerini de Cumhurbaşkanı Erdoğan Cumhuriyetin değerleriyle ilgili çıkışıyla verdi. Sihirli sözcük ‘Gazi Mustafa Kemal Atatürk’tü... Son dönemde özellikle ‘Atatürk’ vurgusu dikkatlerden kaçmadı ve ilgiyle karşılandı. Dün de yayınladığı 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı mesajında bir kez daha yineledi”.
Hizmet etmeye çalıştığı amaç göz önüne alındığında çok da zekice sayılamayacak bu yazıdan ötürü, yazar “Niye stratejimizi açık ettin Mahmut!” diye fırça yer mi bilinmez ama şu iki gerçek orta yerde duruyor: 15 Temmuz’dan, hiç olmazsa 30 Ağustos’u talîleştirecek bir “alternatif milli bayram” çıkaramadılar ve halk ulusal bayramları (özellikle de 29 Ekim’i) yığınsal, coşkulu, gümbür gümbür kutluyor. Cumhuriyet Bayramı halk yığınları tarafından sahiplenilip kutlanmaktadır ve milyonlar sokaklara ne ulaşım bedava hale getirildiği, ne de döner ekmek dağıtıldığı için çıkmaktadır. 
***
Halkımızın “özgül ağırlığı”, uygarlık tercihini net biçimde ortaya koyarken başta CHP olmak üzere Türkiye’nin ilerici siyasetine de bir politik program ortaya koyma zorunluluğu düşüyor. Zira kitle bunu bu şekilde ifade etmese de Cumhuriyet yıkık durumda. Anayasa ve yasalar fiilen askıda, ülke normalde 2019’da geçmesi gereken “başkanlık” rejimine OHAL KHK’ları aracılığıyla fiilen sokuldu, 1950’den beri müktesebatımız olan serbest ve adil seçim ilkesi bile artık yürürlükte değil. 
Şu anda iktidarı sınırlayıp denetleyen en ufak bir kurum ya da kural yok. Türkiye tam da, Erdoğan’ın söylediğinin aksine, bir kabile devleti olarak yönetiliyor. Hukuk devleti zaten yok, ama ortada bir kanun devleti de yok. Danıştay yaz saati uygulamasıyla ilgili bir karar alıyor ama bu karar uygulanmıyor. Niye, çünkü öyle isteniyor. Şu anda Türkiye’nin hangi hukuksal normlara göre yönetildiği Meşrutiyet dönemindeki Osmanlı Devleti kadar bile belirgin değil.
Halka bunun böyle olduğunu anlatacak ve 1961 Anayasası ile kurulan rejime kısa bir süre “İkinci Cumhuriyet” denilmesi örneğindeki gibi, yeni kurum ve kurallarıyla bir Yeni Cumhuriyet vaat edecek muhalefete ihtiyacımız var. Bu Yeni Cumhuriyet eğitim ve sağlığı kamusallaştıracak mı, laikliği hayata döndürecek mi, parlamenter sisteme geri dönüp bir ikinci meclis (senato) mu açacak, yargıyı bağımsızlaştırıp güçler ayrılığını geri mi getirecek, yerel yönetimleri Ankara karşısında güçlendirecek mi… artık her ne yapacaksa bunların ciddi biçimde detaylandırılması gerekiyor. 
Cumhuriyetimizin şu anda yalnızca iskeleti duruyor. İskeletinin durmasının nedeni, yerine yeni bir rejimi inşa edemiyor olmaları. Dün coşkuyla sokaklara çıkan milyonlar bitmiş bir şeyin bitmemiş olduğu zannıyla hareket ediyor değiller. Onlar ilerici siyasete uygarlık tercihlerini hatırlatıyorlar ve cumhuriyetçi bir yeniden inşa talimatı veriyorlar. Bu enerjiye layık bir program ortaya konmazsa emin olun birkaç sene sonraki 29 Ekim, tabii polis kutlanmasına izin verirse, umutla değil yasla idrak edilecektir. 

      UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
      Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
      Yazarın Diğer Yazıları
      123456
      Tüm Hakları Saklıdır © 2016 ABC Gazetesi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
      Tel : +90 212 963 1051 (pbx)