• BIST 107.599
  • Altın 151,871
  • Dolar 3,7038
  • Euro 4,3543
  • İstanbul 17 °C
  • Ankara 8 °C
  • İzmir 14 °C
  • Adana 24 °C
  • Antalya 19 °C

E-90'dan Ceyhan'a IŞİD petrolünün kanlı seyri

Şanlıurfa, Hakkari, Siirt, Batman, Osmaniye, Gaziantep, Şırnak, Adana, Kahramanmaraş, Adıyaman, Mardin

İRFAN TAŞTEMUR-LONDRA
ABC Gazetesi

2014 yılının bahar aylarından itibaren Irak ve Suriye'deki petrol bölgelerinde faaliyet gösteren İslam Devleti adlı IŞİD terör örgütünün petrol ticareti Londra'daki Greenwich Üniversitesi'nden iki akademisyenin ortak bir araştırmasına konu oldu. George Kiourktsoglou ve Dr Alec Coutroubis'in araştırmaları IŞİD'in çatışma zamanlarında ihtiyacı olan silahları karşılamak için Türkiye ile petrol ticaretinin arttığını ortaya koydu. Araştırmacılar Suriye rejimiyle çatışma dönemlerinde Ceyhan'daki olağanüstü petrol ihracatına da dikkat çektiler.

IŞİD, Irak ve Suriye'deki merkezi yönetimin dağıtılmasından itibaren Suriye'deki petrol bölgelerinin yüzde 60'ını ve Irak'ın 7 petrol üretim tesisini kontrol altında tutuyor. İslamcı örgüt ihtiyacı olan parayı ve silahları karşılamak için de komşu bölge ve ülkelerde aracılarla çalışıyor. IŞİD ürettiği petrolü kendi sahalarında hafif bir işleme tabi tuttuktan sonra bölgede kurulan kara ekonomi ağına sokuyor. Kaçak petrol E-90 karayolundan Ceyhan'a, buradan da dünyaya dağıtılıyor.

IŞİD in kontrolündeki bölgeler

Araştırmacılar “Güney Doğu Akdeniz'de IŞİD'in ve işbirlikçilerinin kullanabileceği ihraç kapıları var mı?” sorusuna yanıt arıyorlar:

“Bu soruya cevap vermek için tankerle yapılan petrol taşıma oranlarına baktık. Önce IŞİD'in kontrol ettiği coğrafi bölge içine ve sınırlarına düşen petrol yükleme merkezlerinin haritalarını inceledik. İkinci olarak da birkaç yıl boyunca daha yakından “şüpheli” tankerlere petrol yükleme merkezlerini inceledik. Bu yolla bir ilişkiler modeli oluşturmaya çalıştık. Üçüncü olarak da IŞİD'in kaçakçılıkta etkin olduğu Temmuz 2014'den Şubat 2015'e kadar bu modelin dışına çıkan tankerle petrol taşıma oranlarına baktık.”

Araştırmacılar tankerlerin izini sürerek IŞİD'in yasadışı ticaretinin ipuçlarına ve bu kirli ağın bağlantılarına ulaşmaya çalıştılar.

Türkiye'nin güney doğusundaki ham petrol kaçakçılığı merkezleri 

ABD KAÇAK PETROLE GÖZ YUMUYOR

Surİye'deki iç savaşın ardından bazı petrol bölgeleri Suriye merkezi yönetiminin denetiminden çıkarak IŞİD'in eline geçti. Bu bölgelerdeki kuyuların çoğu Hollanda şirketi Shell'e bağlı El Fırat Petrol Şirketine aitti. İşlemesi kolay iyi kalite petrol ya hafif bir işlemden geçiriliyor ya da rafine edilmeden tankerlerle Türkiye'ye taşınıyor. Bu siyah altını yerinde satın alan kaçakçılar taşımanın riskini de kendileri üstleniyorlar. Günlük hacimleri ise 30 tanker ve bir tankerden 4 bin dolar kazanıyorlar. Kaçakçılar anında IŞİD ile pazarlığı yapıp petrolü bazen daha ucuz bir fiyata satın alıyorlar ve muhaliflerin denetimlerindeki bölgelerden geçerek ya Suriye'nin diğer bölgelerine ya da Irak ve Türkiye'ye dağıtımını yapıyorlar. İç piyasaya da, bölgedeki aşiretlere ucuz petrol veren IŞİD, bölge aşiretlerinin de desteğini alıyor.

Yazarlara göre, ABD bu petrol taşıyan kamyonlara bölge halkının (Sünnilerin) tepkisini çekmemek için hava saldırısında bulunmuyor ve gündüz gözüyle bu petrol rahatlıkla taşınabiliyor. Bu ticareti yapanlar Suriye'de, Güneydoğu Anadolu'da ve Irak'ta yüksek kazançlar elde ediyorlar.

Bu ticaret Doğu'da Irak sınırından Batı'da Lizbon'a uzanan E-90 karayolu boyunca yapılıyor. Bu tedarik zinciri Şanlıurfa, Hakkari, Siirt, Batman, Osmaniye, Gaziantep, Şırnak, Adana, Kahramanmaraş, Adıyaman ve Mardin'den geçerek Ceyhan limanında son buluyor. Geçilen her noktada da yerel ticaret yapılıyor.

SURİYE'DE ÇATIŞMALAR CEYHAN'DA İHRACAT SIÇRAMASI

Ceyhan petrol taşımacılığında son derece stratejik bir liman. Hazar petrollerinden Kürt petrollerine bölge petrollerinin dünyaya açıldığı nokta. Ceyhan'da yılda 50 milyon ton petrol yola çıkıyor ve Ceyhan, Türkiye'ye ait BOTAŞ tarafından işletiliyor.

IŞİD'in Irak ve Suriye'deki petrol alanlarını ele geçirdiği Temmuz 2014'den Şubat-2015'e kadar Ceyhan'daki petrol sevkiyatında olağanüstü bir artış gözleniyor.

Petrol sevkiyatında 10-21 Temmuz 2014 arasındaki 10 günlük sıçrama dönemi Suriye'nin en büyüyk petrol havzası olan El Ömer'in rejim denetiminden çıkarak IŞİD'in eline geçtiği zamana denk düşüyor.

İkinci sıçrama da 2014 Ekim sonu ile Kasım sonu arasında bir ay sürüyor. Bu dönem de radikal İslamcı gruplarla Suriye rejiminin Jihar ve Mahr petrol alanlarının ve Humus'un Doğusundaki Hayyan Gaz Şirketi'nin kontrolüne yönelik en yoğun çatışmalarının yaşandığı döneme denk düşüyor.

Ceyhan'daki üçüncü artış 2015 Ocak ayı sonundan 10 Şubat'a kadar 10 günlük bir süreyi kapsıyor. Bu dönem de IŞİD'in kontrolündeki petrol zengini Kerkük'ün Doğusundaki Havija kasabası ve etrafına yoğun Amerikan hava saldırılarının yapıldığı döneme denk düşüyor.

Ceyhan'a giden boru hatları

İHRACATTA İKİ KAT ARTIŞ

Araştırmayı yapan akademisyenler IŞİD'e ait petrolün Ceyhan'dan sevkedilmesine ilişkin somut kanıtlar ortaya koyamamakla birlikte yasadışı bir tedarik zincirinin ve kara ekonominin ipuçlarına ulaştıklarını söylüyorlar

IŞİD'in petrolünü Kuzey Suriye ve Kuzey Irak'tan Türkiye'nin Güneydoğusuna taşıyan petrol kaçakçılarının varlığı ulaştıkları ilk ipucu. E-90 karayolunun varlığı da petrollerin ulaştırılmasının önünde aşılamaz bir coğrafya olmadığı anlamına geliyor. IŞİD'in ticarete başladığı 2014 yazından itibaren diğer Ortadoğu ülkelerine kıyasla tanker kiralama oranındaki görülen iki kat artış da dikkat çekici.

Greenwich Üniversinin araştırmacıları şunları söylüyorlar:

“Bu artışın bir bölümü Kürt petrolündeki artışla izah edilebilir. Alternatif bir diğer açıklama ise bu artışın, aynı sevkiyat noktasında çok ucuza bulunmaya başlayan kaçak petrole olan talebin artışı olabilir. Ceyhan ve IŞİD arasındaki görğnmez bağa ilişkin başka bir belirti teröristlerin eylemlerindeki artışla Ceyhan petrol trafiğindeki artışın eşzamanlı oluşu. Suriye'de çatışmalar ne zaman yoğunlaştıysa Ceyhan'dan petrol ihracatı sıçrama yapıyor.”

Araştırmacılar sözlerini “Gerçek, hayalin bittiği yerde başlar” diyerek bitiriyorlar.

Rus, Kürt ve IŞİD petrolü Ceyhan'da buluşuyor

Etiketler: , , , ,
      UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
      Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
      Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
    Diğer Haberler
    Tüm Hakları Saklıdır © 2016 ABC Gazetesi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
    Tel : +90 212 963 1051 (pbx)