• BIST 108.489
  • Altın 152,547
  • Dolar 3,6704
  • Euro 4,3242
  • İstanbul 17 °C
  • Ankara 7 °C
  • İzmir 13 °C
  • Adana 18 °C
  • Antalya 16 °C

Kanlı Düğün: İnsancıl olmayana şiirsel bir direniş

Kanlı Düğün: İnsancıl olmayana şiirsel bir direniş
Metin Balay, kaynak metinle kurulan düşünsel düzeyin göstergesi olarak da okuyabileceğimiz bir sahneleme gerçekleştirmiş. Katı kurallarla, yaşamın, insan doğasının önüne geçme çabasının sonuçsuz olacağı, acıdan başka bir şey getirmeyeceği vurgulanıyor.

 

Neşe YURDAL

İspanyol şair, oyun yazarı Federico Garcia Lorca, Köy Trajedileri Üçlemesi'nin ilk oyunu olan Kanlı Düğün'ü 1932'de yazmıştır. Şiirsel, sembolik bir anlatımla yazılmış olan oyun, duygularımız ve doğamıza içkin olan tutku ile insani duyguları önemsemeyen yerleşik geleneksel ve toplumsal normları, karşıtlar biçiminde konumlar. Katı, insancıl olmayan törelerin içinde devinmek durumunda kalan insanın trajesidir Kanlı Düğün. Lorca, duygulardan, doğal olandan,  tutkulardan yanadır; şiirle, aşkla, sözle direnir... Ne var ki faşizm yaşamın karşısındadır, yaşamdan, aşktan, özgürlükten yana olan şair genç yaşında katledilir.

Kanlı Düğün, feodal toprak mülkiyetinin belirlediği ekonomik toplumsal yapılanmada üretilen ilişkilerin, yaşama anlayışının sert yasalarını sorgulatır. Toprak nasıl miras yoluyla aktarılıyorsa geçmişe ilişkin hesaplaşmalar, kan davaları, acılar, öfkeler, kin de aktarılmaktadır. Dedelerinin öfkesini, değerlerini yüklenmek durumunda bırakılan gençler, yaşamın üreticileri olan ama yasla gözyaşıyla yaşamak durumunda kalan kadınlar... Kan yasasının acımasızlığı. İnsansızlığın yasalaşması, insan eliyle üretilenin insana karşı olana dönüşmesi... Dökülen onca kanın asıl suçlusunun, yaşamı saran köhnemiş değerler olması, mutsuzluk üretmesi yaşamın...

indir-007.jpg

EGEMEN DÜZENİN ÇİLESİNİ GÖRÜNÜR KILMAK

Versus Tiyatro, bu sezon Metin Balay yönetiminde Kanlı Düğün'ü sahneye taşımış. 22 kişilik bir oyuncu kadrosuyla Şişli Black Out Sahnesi'nde seyircisiyle buluşuyor oyun. Yuvarlak, toprağı ve toprak mülkiyetine dayalı ilişkilerin zeminini temsil eden kumaşla kaplanmış sahnenin üzerinde bir masa, iki sandalyeden oluşan yalın bir dekor seçilmiş. Sahneye çeşitli noktalardan girilip çıkılması, giriş çıkış akışının aksamaması, salonun olanaklarının kullanılması oyuna ilginin artmasını sağlıyor. Sahnenin ön kısmı da oyun alanı olarak kullanılıyor. Metin Balay kaynak metinle kurulan düşünsel düzeyin göstergesi olarak da okuyabileceğimiz bir sahneleme gerçekleştirmiş.

indir-(1)-001.jpg

Katı kurallarla, yaşamın, insan doğasının önüne geçme çabasının sonuçsuz olacağı, acıdan başka bir şey getirmeyeceği vurgulanıyor. Kullanılan imgeler ve araçlar da bu bakışı pekiştirir nitelikte. Erkek gömleğinin içine konulan kan kırmızı yün çilesinin kadınlarca çözülmeye çalışılması, çilenin gittikçe kadınları saran bir ağa dönüşmesi, bir yandan da çilenin çözülmek zorunda olması ve bu zorlu görevin kadınlara yüklenmesi anlamlı. Erkek egemen değerlerle iç içe geçen katı yasalar ancak kadınların karşı duruşuyla geriletilebilir. Ay ile Ölüm karakterlerinin arasındaki çatışmanın, siyah ve beyaz giyinmiş flamenko dansçılarıyla sunulması, oyunun genel atmosferine ve Endülüs kültürüne uygun olması nedeniyle başarılı bir buluş.

Oyunun neredeyse tüm salona yayılması, seyircinin düğün'ün katılımcıları biçiminde konumlandırılması, seyirci dramaturjisinin önemsendiğini gösteriyor.  Şarkılar Lorca'nın şiiirlerinden seçilmiş. Dramatik aksiyon adım adım yükselirken, gerilim artmaya, oyunun ritmi hızlanmaya başlıyor. Son sahneye geldiğimizde flamenkonun net, sert figürleri bir acının dışavurumuna dönüşüyor.  Bir halkın çığlığını, öfkesini canlandıran kadınlar flamenkonun gittikçe sertleşen ritmiyle soruyorlar adeta “suçlu kim” diye. İki insanın birbirini sevmesi suç olabilir mi? Kurallar, geleneklerin katılığı, insancıl ve doğal olanı suça dönüştürüyor. Kimsenin suçlu olmadığı ama suçla dolu bir ortamda sevmenin karşısına çıkan eli kanlı ölüm... Derin bir iç çekiş gibi haykırıyor sanki Lorca: “Ah fesat ölüm! Aşka yeşil bir dal bırak...”

LORCA’NIN ŞİİRİNİ VE MÜZİĞİNİ OYUNA KATMAK

Canlı müziğin oyunu ısıtan ritmi, duygusal atmosferi pekiştirmesi, oyunun bitiş şarkısıyla iyice yükselen tempo,Versus Tiyatro'nun yaşamın canlılığından, yaşamsal olandan yana duruşlarını gösteriyor. Oyun şarkıları, Lorca'nın, oyunda olmayan şiirlerinden bestelenmiş. 

images-007.jpg

Oyunda aksayan bir kaç şeyden söz etmek gerektiğini düşünüyorum. Şarkıların canlı söylenmesi, duyguların seyirciye geçirilmesine hizmet eden bir yaklaşım olsa da kimi oyuncuların konuşurken ve şarkı söylerken seslerini kullanmada yeterince iyi olmaması bir sorun. Birlikte şarkı söylenen bölümlerlerde de aynı durum geçerli. Derin bir aşk acısıyla kavrulan Leonardo karakterini canlandıran oyuncunun öfke patlamaları, çok yüksek sesle ve hızlı konuşması rolün duygusunun, yaşadığı çaresizliğin detaylarının ortaya çıkmasını engelliyor. Aşırı öfkeyle oynaması eşiyle olan sahnesinde sözlerinin yer yer anlaşılmasını engellerken, Gelin'le olan sahnesinde de aralarındaki yoğun duygusal durumun seyirciye geçişini de engelliyor. Oyunun sonu ve doruğu olan bölümde kadınların çığlığa dönüşen şarkılarının ve öfkeli dansının biraz daha çalışılması gerektiğini düşünüyorum. Duyguda ve tavırda yakalanması gereken uyum sahneyi daha güçlü kılacak, dansla direnme mesajının vurgusunu artıracaktır gibi geliyor.

images-(1).jpg

Versus'un Kanlı Düğün'ü, yaşamımızı sınırlayan, zorlayan, insani olanı engelleyen gelenekleri, kuralları ve tüm bunları yeniden üreten mekanizmanın zihniyetini ne biçimde ve nasıl içselleştirdiğimizi ve aslında neye karşı durmamız gerektiğini sorgulatıyor. Birlikte söylemeye ve dansla direnmeye çağırıyor bizi: “Ah, fesat ölüm! Aşka yeşil bir dal bırak”... “Yeşil sana vurgunum”

14937434_1078192665628306_5366821547657537548_n-210x300.jpg

Yazan: Federico Garcia Lorca

Çeviren: Roza Hakmen

Şiir Çevirileri: Sait Maden

Yöneten: Metin Balay

Dekor: Hakan Dündar

Kostüm: Ceren Karahan

Müzik: Okyay Göksu

Koreografi: Melek Yel

Işık: Yüksel Aymaz

Oynayanlar

Ayşegül Yalçıner

Arzu Ocak

Can Emrah Yaman

Cansu Sıtacı

Çiğdem Aksüt

Eda Özdemir

Emine Özge Demirkıran

Gökhan Gürün

Gülay Hayır

Güneş Kozal

Kayhan Berkin

Kerim Urun

Melek Yel

Nihan Aypolat

Ozan Uçar

Saba Koca

Sedef Küçükaltun

Tarık Ündüz

Ufuk Özdemir

      UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
      Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
      Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
    İlgili Haberler
    Diğer Haberler
  • TEOG bahane oyun şahane! (1)28 Eylül 2017 Perşembe 13:36
  • Orhan Kemal (4)28 Eylül 2017 Perşembe 10:03
  • Irak Kürdistanı: Halkın iradesi mi? Aşiret sultası mı?27 Eylül 2017 Çarşamba 22:01
  • Orhan Kemal (3)27 Eylül 2017 Çarşamba 00:01
  • Orhan Kemal (2)26 Eylül 2017 Salı 07:07
  • Akrep sahibine döndü: AKP kendi cihatçısıyla savaşacak!25 Eylül 2017 Pazartesi 11:47
  • Orhan Kemal (1)25 Eylül 2017 Pazartesi 11:26
  • Kalkıp göç eyleyeli 32 yıl oldu ama... Ruhi Su’nun sesi bugüne nasıl ulaştı?20 Eylül 2017 Çarşamba 17:00
  • Tarık Akan'a gecikmiş bir veda yazısı16 Eylül 2017 Cumartesi 13:39
  • Hudutların Kanunu / Lütfi Akad Yılmaz Güney'i ve Sinamasını anlatıyor-416 Eylül 2017 Cumartesi 13:32
  • Tüm Hakları Saklıdır © 2016 ABC Gazetesi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
    Tel : +90 212 963 1051 (pbx)