YAZARLAR

Tüm Yazıları Deniz Yıldırım

T A M A M

09.05.2018 09:02

Dün Erdoğanın AKP grup toplantısında Milletimiz tamam derse çekiliriz açıklaması yapmasıyla birlikte sosyal medyada T A M A M rüzgarı esti. Önce Türkiyede, ardından tüm dünyada en fazla konuşulan konu bu başlık oldu.
Niye böyle oldu, nelere yol açtı, nasıl tamamlanmalı?
Niye böyle olduğu açık. Normal şartlarda demokratik bir ülkede iktidardaki bir siyasi partinin seçim kaybederse çekileceğini, sonucu kabul edeceğini açıklamasının haber değeri yoktur, pek de gündem olmaz. Çünkü oyunun kuralı bu; aksini söylerse haberdir. Oysa Türkiyede bugün asıl yaygınlaşan inanç, seçim kaybettiler, bırakmadılar. Referandumu kaybettiler, bir şekilde çevirdiler. Kaybetseler de gitmezler inancı. 

Dolayısıyla dün Erdoğanın doğal bir kurala vurgu yaptığı konuşmasına karşı bu denli genişleyen bir T A M A M dalgası oluşmasının altında aslında bu inanç yatıyor. Böyle düşünen milyonlar açısından T A M A M, seçimlerin muhalefet güçleri tarafından kazanılmasına dönük bir kampanyanın ötesinde, kazanıldığında bu sonucun iktidar tarafından tanınması gerektiğine dair güçlü bir mesaja dönüştü. Yani T A M A M, seçimleri kazanacağını düşünen geniş muhalefet kitlelerinin, bıkkınların sonuçları kabul edeceğini ilan ettin diyerek Erdoğanın sözünü manşet yapması, altını kırmızıyla çizmesidir. Ve aslında Türkiyede bir demokratik rejim olmadığı gerçeğinin bir kez daha görünürleştirilmesidir. 

16 yıldır Milli İrade, Milli İrade diyerek sadece sandık demokrasisini, sandık çoğunluğuna dayanarak her şeyi yapabileceği anlayışını yerleştiren, meşrulaştıran bir iktidar için ilk kez Milli İradeye Saygı teması, muhalefetteki ana ruh haline, ana mücadele eksenine dönüştü. Milli İrade savunması ya da tezi iktidarın elinden düştü, muhalefet güçlerinin eline geçti. Kırılmadır. Erdoğan bir cümlede çok şey yaptı dün; eminim sonradan fark ettiler.
Diğer yandan TAMAM, ülkenin ana omurgası ve çoğunluğu haline gelen gayrimemnun, gidişattan rahatsız kesimlerin kendi tamamlarıyla, itirazları ve mağduriyet hikayeleriyle birlikte aşağıdan bir yeni birleşik hat yaratabilmesinin de yollarını açtı. Birleştirdi. Bu seçime giderken ana strateji aslında seçimin 16 Nisanın tekrar referandumuna dönüştürülmesiydi. Ancak 16 Nisanda bu kolaydı. Farklı siyasal ve sosyal güçler, HAYIR iddialarını kendi dilleri, dünya görüşleri üzerinden anlamlandırarak sokak sokak, işyeri işyeri anlatmış ve aşağıdan HAYIR tutumu etrafında bir ortaklık zemini kurulmuştu. Söylenecek tek söz HAYIRdı. Partilerden çok HAYIR vardı.

Fakat en zoru, bunu seçimlere taşımak… Yukarıdan ittifaklar, sandık hesaplarına dayalı seçim işbirlikleri, farklı siyasal pozisyonların tercih edileceği bir seçimi dayatıyor. Oysa TAMAM etrafında hem aşağıdan bir ittifak tıpkı referandumdaki gibi yeniden kurulmuş oldu, hem de daha önce Hayır, Adalet kavramlarının yarattığı etkide olduğu gibi, herkesin kendi yüklediği anlam ve talepten taviz vermeden ortak bir tutum etrafında birleşebileceği doğal bir mecra açılmış oldu. Herkes kendi TAMAMıyla geldi. Bu önemlidir.Erdoğan bu cümlesiyle hem muhalefetleri birleştirdi, hem de seçimin yeniden bir referandum havasına sokulmasının zeminini hazırladı.  

 

Daha önemlisi, ağır baskı ortamında, OHAL şartlarında, fişlenme korkusunun gölgesinde yurttaşların Yüksek Seçim Kuruluna giderek adaylara yarım milyonu aşan sayıda imza vermesi resmin bir yanıysa, yaklaşık iki milyon kişinin bu koşullarda kamusal bir mecrada açık açık T A M A M demesi resmin diğer göz alıcı yanıdır. Korkunun kısmen etkisizleştirilmesi, coşku ve kararlılığın yeniden yükselişidir. Kısmen diyorum; çünkü işe girememekten korkan öğrenci, işten atılmaktan korkan memur, işçi için bu mecradan T A M A M demek kolay değildir. Dolayısıyla şimdilik 2 milyon TAMAM, atılmayan milyonlarca TAMAMın da sesidir. Ve onların bu sesi 24 Haziranda tamamlaması önemlidir.

Seçime giderken inisiyatifin muhalefet güçlerinde toplanması, her türlü maddi ve manevi zorlama ve ikna aracına sahip olan bir iktidarın kendi oyununu kuramaması önemli. Çünkü inisiyatifi kaybeden taraf her zaman panikler, panikleyen daha fazla hata yapar. 

DEVAM
Bazıları ne önemi var, seçim sandıkta. Sosyal medyada değil diyebilir. Bu doğrudur; fakat AKP az önce sözünü ettiğim korku eşiğini, oyun kurma kapasitesini ve inisiyatifi elde tutarak seçime gitmenin önemini bilir. Böyle olduğu için, dün apar topar paralı trolleriyle, bot hesaplarıyla, partiden vekillere yollanan Devam mesajı atın talimatlarıyla bir karşı söylem oluşturma ihtiyacı duydu. Etkinin farkındalardı; eğer gerçekten oluşan atmosferin anlamını sezmeseler, bu girişimlere yönelmezlerdi. Bunu böyle görelim. Gidecekler psikolojisinin yaygınlaşması bu iktidarın seçim öncesindeki ana endişesi. Doların 5 lira olmasından daha büyük korkularıdır. Bir fikir yerleşiyor; bu fikri en çok destekleyenlerin moral üstünlüğü ve dayanışması gelişiyor. Zaten kaybedecekler, asıl mücadele bunu kabul ettirmekle, sonrasıyla ilgili diyen irade kitleselleşti. Bu atmosferin neye yol açtığını 7 Haziranda da, 16 Nisanda da gördüler. Tecrübeliler.

Kaldı ki Tamama karşı Devam mesajlarıyla yanıt verilmesi, bir başka konuyu daha görünürleştirdi. TAMAM etrafında oluşan çoğul, çoklu talepler ve kimlikler karşısında Devamıntek bir tezi var: Erdoğanla Devam. Bu nedenle iki Türkiye resmi arasındaki zıtlığın zemini de iki sözcük etrafında görünürleşmiş oldu. Bir yanda üniversitelerinin bölünmesine karşı Cerrahpaşada zemine TAMAM yazanlar, diğer yanda iş cinayetlerine TAMAM diyenler, kanayan bir başka yarada Önce Tahir Elçinin katilleri bulunsun. Sonra her şey TAMAM yazan Türkan Elçi… Yüzlerce, binlerce ve herkesin kendine göre bir TAMAM nedeni var ve dalga dalgaçoğalıp ortak bir mecraya doğru akma potansiyeli taşıyor. Oysa Devam öyle mi? Tek bir vaat, tek bir kişi için. Erdoğan için. Erdoğan ile devam… Bir yanda çoğulcu TAMAM, diğer yanda tek kişi için DEVAM. Ülke için bir vaadin, derinleşen sorunlara hiçbir çözümlerinin kalmadığının daha güzel bir itirafı olabilir miydi? Referanduma dönüştürülen seçim için bundan iyi bir malzeme verilemezdi. İşsizim diyene Erdoğan ile Devam, Geçinemiyorum diyene Erdoğan ile Devam programı. İkna edici gerçekten de!

Bunun dezavantajı var mı? Muhalefet güçleri için de var. Nedir? İki başlıkta toplayalım. Birincisi, referandum sadece Erdoğan ve karşıtları ekseninde kurulursa, Erdoğan kendisini iki tercihten birinin tek temsilciliğine oturtmuş olacak. Bu her zaman bir tercihin tek temsilciliğine oturan aktörler için avantajdır. İkincisi, seçimin Erdoğan karşıtlığı ya da sadece bir iktidara karşıtlık zeminine oturması, sıkışması riski yaratır. Ne sakıncası var? Sakıncası şu: İktidar değişikliğinin koşulları oluştu; fakat iktidar değişirse daha iyi olacak umudu, gelecekle ilgili pozitif bir ütopya henüz yaratılamadı. Evet, sorunlar Erdoğan ile Devam programıyla çözülemez. Ama TAMAMın bir çözüm programı var mı? Önümüzdeki soru bu olacak. Aşağıdan güçlenen birliği programlaştırma ve görünürleştirme. Önceliktir.
Dolayısıyla, evet, iktidarı sonlandırma, bu iktidara TAMAM deme umudu bir anda yüz binleri birleştirebildi. Şimdi bunu pozitif bir gelecek umudu ile bütünleştirme zamanı. 

TAMAM, Huzur Getireceğiz. TAMAM, Cebimizdeki Krizi Bitireceğiz. TAMAM, Bağımsız bir Türkiye Kuracağız. TAMAM, Adalet Sağlayacağız. TAMAM, Adil Bölüştüreceğiz. TAMAM, Hayat Pahalılığını ve İşsizliği Bitireceğiz. TAMAM, OHALe Son Vereceğiz, Kutuplaştırmayı Bitirip Memleketin Sorunlarını Çözeceğiz. 
Çoğaltılabilir. Ama artık TAMAM, iktidara karşıtlığın da ötesinde TAMAM, Siz Yapamadınız. Biz Varız, Yaparız diyebilecek ortak bir muhalefet programının, kurucu siyasetinin sloganı olmalıdır. Görevimiz burada başlıyor. 

 

Eğitim